Burad na antičkom sarkofagu

U leto 1934. godine Jovan Dučić je iz Rima poslao pismo Ministarstvu prosvete, Umetničkom odeljenju, u kojem, između ostalog, stoji:
 „Uputio sam odavde iz Rima 15 sanduka u težini 5.000 kilograma, u kojima se nalaze knjige, mramorni i železni predmeti, za javnu zbirku u tom gradu. Molim Ministarstvo prosvete da mi izdejstvuje oslobađanje carine...”

Trebinje: Fontana u parku, legat Jovana Dučića

U drugom testamentu, pisanom početkom marta 1935. godine, uz sve ostalo, Dučić kaže „da ceo svoj imetak zaveštava rodnom gradu: knjige, slike, lične predmete”. Iste godine, u Trebinje je stigla nova pošiljka u kojoj su bili: mermerni kipovi, tri kamene česme i dve spomen-ploče.

Jovan Dučić Trebinju, Dučićeva zamisao o Trebinju kao gradu kulture

Šta je sve Dučić pokolonio i ostavio Trebinju nije dovoljno poznato. Mi se često prisjećamo i slavimo Dučića, a malo znamo čime je zadužio rodni kraj. Ovdje ćemo prikazati  njegov doprinos “svom milom Trebinju”, ostvaren kroz duži niz godina (ono što smo uspjeli da saznamo). Pomenućemo i ono što je ostalo nakon njegove smrti i što je  pripalo našem gradu.

Taj veliki dar sastojao se od više poklona. Postoje dva perioda u kojima je to činjeno…

Prvi, do 1941. godine, dok je Dučić bio živ. Tu spadaju aktivnosti na obogaćivanju gradske sredine i doprinosi na urbanističkom uređenju, kao i sve ostalo šta je poslao i uradio u tom vremenu (spomenici, statue-kipovi, kamena plastika…)

Drugi  dio predstavlja zaostavštinu  primljenu nakon njegovog upokojenja, po testamentu i mimo njega, ostvareno  dobrom voljom Mihajla Dučića, izvršioca testamenta. Ovdje se dakle osvrćemo na priloge materijalnog karaktera.

Svojim doprinosima Dučić je želio Trebinje učiniti ljepšim, prijatnijim i kultivisanijim,  naglašavajući gdje je god osjetio priliku – obilježjima uređene gradske sredine.

Iz tih razloga podizao je spomenike i nabavljao umjetnine iz antičkog doba kojim je ukrašavao gradske prostore. Potrebno je znati da se na urbanizaciji i ukrašavanju grada, u tom vremenu, ništa nije  moglo uraditi   bez njegovih sugestija, upustava a često i nacrtanih rješenja. Njegovi prijedlozi bili su prihvaćani. Imao je veliku podršku ljudi u gradu, koji su se svesrdno trudili  da ostvare Dučićeve zamisli. U tom periodu najznačanija ličnost u gradu bio je Đorđe Tupanjanin, predsjednik opštine. On je bio u stalnim kontaktima sa pjesnikom…